ATLAS PAVYONDAKİ NÂZIM HİKMET SERGİSİ

YAZAR: HASAN ALİ YÜCEL

Zeynep Oral’ın Kültürpark Atlas Pavyonu’nda açılan ‘Nâzım Hikmet/ Romantika:Bir Ömrün Seyrüseferi’ adlı sergiyle ilgili yazdıklarından sonra bizlerin aslında hiç kalem oynatmaması gerekiyor ama konu İzmir ve Nâzım Hikmet olunca bizim de bir şeyler söyleyesimiz geliyor ister istemez.

ARKAS adı bana hep burjuva kültürünü anımsatıyor.

Eczacıbaşı Holding gibi görüyorum onları.

Bilime ve sanata verdiği önemi açtığı/ düzenlediği sergilerle  ortayakoyuyor. ArkasAilesine bu nedenle büyük saygı duyuyorum.

İzmir’deki hiçbir sermaye grubu onlar kadar sanata zaman ve bütçe ayırmıyor.

Çok iddialı oldu ama bu bir gerçek!

Bir resim sergisi için yurtiçi ve yurtdışından  25 kurumla / özel koleksiyonlarla işbirliği yapan, dünyanın dört bir köşesinden  dudak ısırtan bilgi/ belge/ kitap/malzeme/ mektup getirerek- getirterek İzmirliye Nazım solutan  bir sergiye tanık olmamıştım  bugüne değin.

Nitekim Zeynep Oral aklımdan geçenleri özetleyivermiş birkaç sözcükle:’’Öğrencilere rehberli turlar düzenlenmeli,çevre kentlerden ulaşım yolları aranmalı.’’

Büyük kentlerimizde ve özellikle Moskova- Paris ve Berlin’de de  bu sergi yinelenmeli.

*

Yaklaşık iki aydır İzmir dışındayım.

Konak Belediyesi ile görüşmek, Cem Üsküp’ün Hür Efe olarak gelenekselleştirdiği 9 Eylül kutlamalarına katılmak ve  Folkart’ın  Büyükşehir Belediyesi ile Atlas Pavyon’da açılan bu sergiyi ziyaret için dört beş günlüğüne Güzel İzmir’ime dönünce  arkadaşım Hasan Zeki Sungur ile  düştük yollara 8 Eylül sabahı.

Sergiyi İzmir’e kazandıran Folkart’ın sahibi Mesut Sancak’ı merak ettim ister istemez. Kimdir, öğrenimi nedir, Arkaslar gibi sanata  önem veren bir özelliği var mıdır?

Siirtliymiş.  Yaşamının yaklaşık 10 yılını Van’da geçirmiş, sonrasında İstanbul’a yerleşmiş. Genç yaşta önemli işadamlarımız arasında yer almış, Ailesinin amiral gemisi olan  HedefAlliance’ın  zayıf kaldığı İzmir’i  toparlamak için İzmir’e gelip yerleşmiş ve  özellikle inşaat sektörüne  olan merakı nedeniyle  zaman içinde İzmir’in  AliAğaoğlusu olmuş. Öğreniyorum ki İzmir’e  de âşık biriymiş.

Dikkatimi çeken bir sözü şöyle: ‘’ Eğer bu ilde ticaret yapıp para kazanıyorsak; sosyal, sanatsal ve sportif oluşumlara ve çalışmalara destek vermek şart.’’

Doğrusu bu ya, benim Mesut Sancak’a olan saygım da  bu noktada başlıyor zaten.

Hoşuma hiç gitmeyen sözü de şu: ‘’ Mutfağa su içmek için girerim.’’

2 binin üzerinde  ödüllü film arşivi var, halk müziğini dinliyor fakat kitap okumaya  fazla vakti olmuyormuş.

Şu var ki, kimlerle çalışacağını çok iyi bilen biri Mesut Sancak.

Küratör Melih Güneş, direktör Ünal Ersözlü, tasarım Ömer Durmaz, danışman Volkan Severcan.

Koordinasyon Ceren Eren, tasarım asistanları; Ahmet Dündar,Tuğrul Mustafa Günaydın, Nurcan Durmaz.

Bu isimleri merak edip öğrenenler bana hak verecektir.

Böylesi büyük bir sergi ancak Atatürk ve Nazım Hikmet gibi iki büyük evrensel kahramana yakışırdı. Folkart ve Büyükşehir Belediyesi bunu başarmış.

Sergiyi gezen; şiir/ barış/ mahpusluk/ hasret/ müzik / resim ve  aşk soluyor. Bir de bilene bilmeyene Nâzım’ın soyağacını öğretiyor.Annesinin Alman kökleri, Leh kökleri, babasının Osmanlı kökleri gibi.

Öğreniyoruz ki arkadaşı olan yazar İsidorŞtok’un anlatımına göre ‘Güneşi İçenlerin Türküsü’ şiirini Nazım, İzmir’deyken yazmış.

Sergiyi önyargılı gezenlere bir öneride bulunmaktan kendimi alıkoyamayacağım. Lütfen ‘’ Türkiye’den niçin kaçtım?’’ yazısını okusunlar.

Bir de Işıl Kasapoğlu’nun 19 Temmuz 1977 tarihli paylaşımını:

‘’ Türkiye’nin en şerefli komünisti NÂZIM Sen halen yaşıyorsun, yaşayacaksın! ‘’

Özetle… Sergi kâh üzüyor kâh coşturuyor kâh gururlandırıyor.

Bugüne değin Nâzım Hikmet’le ilgili böylesi bir sergi açılmamıştı.

Zeynep Oral’ın saptamasına yer vermemek olmaz: ‘’ Serginin kronolojik- biyografik bir rotası yok. Aksine her an şaşırtan, ileri geri gidip gelerek – öğrenerek, farklı sanat dalları  arasında dolaşarak, farklı dünyaları kucaklayarak duygu labirentlerine  daldığınız bir yolculuğa çıkıyorsunuz.’’

Evinin, mezarının, çalışma odasının, mobilyalarının replikalarına kadar her şey sergide capcanlı, Nâzım adeta yaşıyor Atlas Pavyon’da.

Mesut Sancak lise ve ardından işletme/ ekonomi ya da  sosyoloji okusaydı, İzmir herhalde ikinci bir Arkas daha kazanmış olacaktı.

Atatürk, ardından Nâzım sergisi ile Folkart, İzmir’e  akla gelenin ötesinde bir kültür hizmeti sunmuş oluyor.

İzmirlilere düşen, vakit geçirmeden çoluk çocuk bu sergiye gidip bol bol Nâzım/ şiir/ barış ve ‘’ duyguyu, düş gücünü, bireyin vicdanını ve özgürlüğünü merkeze alan romantizmi’’ solumak olmalı. Melih Güneş’in dediği gibi…

ESTETİK; güzelliğin, sanatın ve insan algısının  doğasını inceleyen felsefe dalı.

ŞİİR; duyguların, düşüncelerin ve düşlerin bir ritim-uyum ve ses estetiği gözetilerek  sözcüklerle  ve dizeler halinde  sanatsal bir biçimde  ifade edildiği bir edebiyat türüdür.

VEFA; İyilikleri ve anıları unutmama erdemi. Sevgiyi sürdürme.

Ezcümle…

Nâzım Hikmet Sergisi’nde estetik-şiir-vefa  veFolkart var.

Mesut Sancak’ı gördüğüm ilk gün ona doğduğu topraklarda bir çocuk kütüphanesi vaadinde bulunacağım. Siirt,ikinci bir Mesut Sancak yetiştirsin diye…

Belli mi olur, o Sancak da  günün birinde ülkemizin başkentinde  NâzımHikmet’in  yaşamını bütünüyle anlatan  birmüze  kurar belki.

Sahi… şiirleri dünya halkların dilinde şarkı/ türkü olmuş Nâzım Hikmet’imiz adına neden bir müzemiz yok?